ไซยาไนด์ (Cyanide) เป็นสารเคมีชนิดหนึ่งซึ่งมีความเป็นพิษสูง มีการนำมาใช้ในอุตสาหกรรมต่าง ๆ หรือเป็นส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์บางประเภท เช่น ยาฆ่าแมลง น้ำยาขัดเงาโลหะ น้ำยาทำความสะอาดเครื่องเพชรพลอย ใช้ในอุตสาหกรรมการถลุงโลหะ ฯลฯ
เมื่อได้รับสารไซยาไนด์จะมีอาการ ปวดศีรษะ ใจสั่น หน้าแดง ส่งผลต่อการทำงานของระบบประสาทและการหายใจ ชัก หมดสติ และเสียชีวิตทันที
วิธีการป้องกันและปฐมพยาบาลจากการได้รับสารไซยาไนด์ผ่านช่องทางต่าง ๆ คือ
ทางการสูดดม
ควรรีบออกจากพื้นที่ หากไม่สามารถออกจากพื้นที่ได้ ควรก้มต่ำลงบนพื้น
ทางปาก หรือการรับประทาน
ห้ามกระตุ้นให้อาเจียน รีบนำส่งโรงพยาบาลทันที
ทางผิวหนัง
ถอดเสื้อผ้าออกไม่ให้ส่วนที่ปนเปื้อนสัมผัสกับผิวหนังของผู้ป่วยและผู้ช่วยเหลือ ทำความสะอาดร่างกายด้วยน้ำและสบู่
ทางดวงตา
หากสวมคอนแทคเลนส์ให้รีบถอดออกแล้วใช้น้ำสะอาดล้างตา 10 – 15 นาที
