การต้มน้ำ ช่วยฆ่าเชื้อโรค เช่น แบคทีเรียหรือไวรัส แต่ไม่สามารถกำจัดโลหะหนัก เช่น “ตะกั่ว (Lead)” ได้ และในบางกรณีอาจทำให้ความเข้มข้นสูงขึ้นด้วย โลหะหนักเป็นสารอนินทรีย์ที่ไม่ระเหยและไม่สลายด้วยความร้อน ในกระบวนการต้มน้ำบางส่วนจะระเหยออก ส่งผลให้ความเข้มข้นของสารปนเปื้อนที่ไม่ระเหยเพิ่มสูงขึ้นได้ การปนเปื้อนของโลหะหนักในน้ำประปามักไม่ได้เกิดจากแหล่งน้ำดิบเพียงอย่างเดียว แต่สามารถเกิดขึ้นภายหลังในระบบจ่ายน้ำในเส้นท่อ เมื่อมีการใช้น้ำที่ค้างอยู่ในท่อเป็นระยะเวลานาน ความเข้มข้นของโลหะหนักที่ละลายออกมาอาจเพิ่มขึ้น และเมื่อผู้บริโภคนำน้ำดังกล่าวไปต้มเพื่อฆ่าเชื้อโรค จะไม่สามารถลดปริมาณโลหะหนักได้
วิธีป้องกันและลดความเสี่ยง
1. ใช้ระบบกรองน้ำที่กำจัดโลหะหนักได้ วิธีที่มีประสิทธิภาพ ได้แก่ การใช้เครื่องกรองระบบ Reverse Osmosis (RO) กรองน้ำ ก่อนที่นำน้ำมาใช้
2. การปล่อยน้ำทิ้งก่อนใช้งาน (Flushing) เปิดน้ำทิ้งประมาณ 1–2 นาที โดยเฉพาะหลังจากไม่ได้ใช้น้ำเป็นเวลานาน เพื่อลดโลหะหนักที่อาจละลายจากท่อประปา
3. การใช้น้ำเย็นแทนน้ำร้อนจากก๊อกโดยตรง น้ำร้อนสามารถละลายโลหะจากท่อได้มากกว่า จึงควรใช้น้ำเย็นแล้วนำไปต้มเอง หากต้องการฆ่าเชื้อ
4. การบำรุงรักษาและเปลี่ยนไส้กรองตามระยะเวลา ไส้กรองที่เสื่อมสภาพจะลดประสิทธิภาพในการกำจัดโลหะหนัก และอาจกลายเป็นแหล่งสะสมของสารปนเปื้อน
5. การเปลี่ยนหรือหลีกเลี่ยงอุปกรณ์ที่มีส่วนประกอบของโลหะหนัก เช่น ท่อเก่า ข้อต่อ หรือก๊อกน้ำที่ไม่ได้มาตรฐาน เพื่อลดแหล่งกำเนิดการปนเปื้อนในระบบน้ำภายในบ้าน
6. เลือกแหล่งน้ำที่ปลอดภัย ใช้น้ำดื่มบรรจุขวดที่ผ่านมาตรฐาน หรือน้ำจากระบบประปาที่ผ่านการควบคุมคุณภาพ
