สิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง) ถูกกฎหมายกำหนดไว้ให้เป็นสิทธิเฉพาะ “ผู้มีสัญชาติไทยที่มีเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักเท่านั้น” บุคคลต่างชาติหรือแรงงานต่างด้าวไม่สามารถสวมสิทธิ์หรือขอใช้สิทธิบัตรทองนี้ได้ในทุกกรณี
สำหรับการดูแลรักษากลุ่มชาวต่างชาติหรือแรงงานต่างด้าว (เฉพาะสัญชาติกัมพูชา ลาว เมียนมา และเวียดนาม) ที่เข้ามาทำงานในประเทศไทยอย่างถูกต้องตามกฎหมายนั้น จะมีระบบประกันสุขภาพรองรับแยกต่างหาก โดยกลุ่มแรงงานเหล่านี้จะต้องดำเนินการซื้อ “บัตรประกันสุขภาพแรงงานต่างด้าว” (บัตรชมพู) กับทางโรงพยาบาล หรือเข้าระบบประกันสังคมโดยมีนายจ้างเป็นผู้ดูแลตามที่กฎหมายกำหนด
ทั้งนี้ สำหรับกรณีที่พบว่าโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลต่าง ๆ มีการให้บริการรักษาพยาบาลแก่ผู้ป่วยต่างชาตินั้นเป็นการดำเนินงานภายใต้ดุลยพินิจและความอนุเคราะห์ของแต่ละโรงพยาบาล ควบคู่ไปกับมาตรฐานวิชาชีพและหลักมนุษยธรรมในการช่วยชีวิตเพื่อนมนุษย์ มิใช่การใช้สิทธิรักษาฟรีจากงบประมาณกองทุนบัตรทองของคนไทยแต่อย่างใด โดยผู้ป่วยต่างชาติยังคงต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลผ่านระบบประกันสุขภาพที่ซื้อไว้กับโรงพยาบาล หรือใช้ทุนทรัพย์ส่วนตัว
